|
|
Dış Ticarette Ürün Ambalajlama ve Etiketleme, İstanbul Ticaret Odası Yayınları, Yayın No: 2001-12, Mayıs 2001, İstanbul, Hazırlayanlar: Mualla Bilgin, Meltem Duran, Z. Sibel Özman. | |
Ürün ambalajlama ve etiketleme ile ilgili Türkiye'de ve Avrupa Birliği'nde geçerli mevzuatın yer aldığı, çeşitli ürünlerin ambalajlanması, etiketlenmesi ve ambalaj malzemeleri özellikleri ile ilgili detaylı bilgilerin verildiği "Dış Ticarette Ürün Ambalajlama ve Etiketleme" adlı kitap İstanbul Ticaret Odası tarafından 2001 yılında yayınlanmıştır. Aşağıda, kitabın 'İçindekiler' bölümü ile gıdaların etiketlenmesine yönelik bazı bölümlerini inceleyebilirsiniz. Kitabı İstanbul Ticaret Odası'ndan temin edebilir veya kütüphanesinde inceleyebilirsiniz.
4.11 Etiket Bilgileri ve Etiket Bilgilerinin Tanımları
Ancak, direkt tüketiciye sunulmayacak gıdalarda (1.) ve (4.) bentlerde belirtilen bilgilerin etiket üzerinde bulundurulması zorunludur. Diğer bilgiler bir belge halinde gıda ile birlikte sunulabilir. (1.), (3.) ve (5.) bentlerde yer alan bilgiler ambalajın aynı yüzünde bulunmalıdır.
Etiket Bilgilerinin Tanımları
1. Gıda maddesinin adı: Gıda maddesinin adı veya böyle bir adın olmaması halinde, ürünün gerçek doğası hakkında yeterli ve doğru bilgiyi tüketiciye sunan açıklayıcı tanımla belirtilmelidir. Hiçbir ticari unvan, marka veya fantazi ad ürünün adı olarak kullanılamaz.
2. İçindekiler: Gıda maddesinin üretiminde veya hazırlanmasında kullanılan hammadde ve gıda katkı maddeleri etiket üzerinde üretim sırasında kullanıldıkları miktara göre azalan oranlarda belirtilmelidir. Gıda katkı maddeleri bu yönetmeliğin ikinci bölümünde yer alan sınıflamaya göre fonksiyonları ile birlikte adı veya EC kod numarası ile verilmelidir.
Gıda maddesinin bileşiminde tatlandırıcı var ise "İçinde Tatlandırıcı Vardır" ifadesi, gıda maddesine % 10 veya daha fazla poliol eklenmiş ise "Aşırı Tüketimi Laksatif Etkiye Neden Olabilir" ifadesi, kullanılan tatlandırıcı içerisinde aspartam var ise "Fenil Alanin İçerir" ifadesi yer almalıdır.
Hacim olarak % 1.2 den fazla alkol içeren içkilerde alkol derecesi ambalaj üzerinde tüketici tarafından kolaylıkla görülebilecek şekilde yer almalıdır.
3. Net miktarı:
- Sıvı gıda maddelerinde hacim olarak,
- Katı gıda maddelerinde ağırlık veya tane ile satılanlarda adet olarak,
- Yarı katı gıda maddelerinde ağırlık veya hacim olarak belirtilmelidir.
- Sıvı ile birlikte hazırlanan katı gıda maddelerinin süzme ağırlığı
verilmelidir.
Gıda maddelerinin net miktar ve süzme ağırlığı metrik sisteme göre beyan edilmelidir. Gıda maddelerinin net miktarlarındaki tolerans değerleri EK-22 de verilmiştir.
4. Firmanın adı, adresi ve üretildiği yer: İmalatçı veya ambalajlayıcı veya ithalatçı veya ihracatçı veya dağıtıcı firmanın ticari ünvanı, açık adresi, tescilli markası ve üretim yeri bildirilmelidir.
Fason üretim yaptırılması halinde üretim yapan firmanın adı ve adresi belirtilmelidir.
5. Üretim tarihi ve son tüketim tarihi veya raf ömrü: Gıda maddesinin üretildiği tarih, son tüketim tarihi veya raf ömrü etiket üzerinde aşağıdaki şekilde belirtilmelidir.
| Raf ömrü | Üretim-Son tüketim tarihi |
| 3 aydan kısa ise | gün ve ay |
| 3-18 ay arasında ise | ay ve yıl |
| 18 aydan uzun ise | yıl |
Gıda maddelerinde raf ömrü verildiğinde;
- Tarih belirtildiğinde gün içeriyorsa " ... Günden Önce Tüketilmelidir.",
- Mikrobiyolojik yönden çabuk bozulabilecek gıda maddeleri için "...e Kadar
Tüketilmelidir",
- Diğer durumlarda "... Sonuna Kadar Tüketilmelidir."
ifadesine yer verilmelidir.
6. Parti ve/veya seri numarası varsa kod numarası: Parti ve/veya seri numarası varsa kod numarası belirtilmelidir.
7. Üretim izin tarihi ve numarası: Etiket üzerinde Tarım ve Köy İşleri Bakanlığınca verilen üretim izin tarihi ve numarası belirtilmelidir.
8. Orijin ülke: "Türk Malı" veya "TM" olarak belirtilmelidir. İthal malı gıda maddelerinde ise ülke adı verilmelidir.
9. Gerektiğinde kullanım bilgisi ve/veya muhafaza şartları: Tüketim öncesi bir işlem gerektiren durumlarda gıdanın doğru kullanımını sağlamak için gerekli hazırlama bilgisi etiket üzerinde yer almalıdır. Gıda maddesinin son tüketim tarihi veya raf ömrünün yanı sıra özel muhafaza şartlarını gerektiriyorsa bu şartlar ve bu şartlarda kullanımı etiket üzerinde belirtilmelidir.
4.12 Küçük Ambalajlı Gıdaların Etiketlenmesi
En geniş yüzeyi 10 cm2 den küçük olan ambalajlarda etiket bilgilerinden (1.), (3.) ve (5.) bentlerde belirtilen bilgilerin bulunması yeterlidir. Bu tür gıda maddelerinin etiketlerinde bulunması zorunlu olan diğer etiket bilgileri dış ambalaj üzerinde verilir.
4.13 Dış Ambalajların Etiketlenmesi
Dış ambalajların etiketlenmesi ile ilgili genel hükümler aşağıdadır:
1) Gıda maddesinin adı: Gıda maddesinin yaygın olarak kullanılan adı veya gıdanın adına ilave olarak onun gerçek tabiatını belirleyen tipi, çeşidi, türü gibi tanımlar belirtilmelidir.
2) Gıda maddesinin son tüketim tarihi veya raf ömrü belirtilmelidir.
3) Firmanın adı, adresi ve üretildiği yer: İmalatçı veya ambalajlayıcı veya ithalatçı veya ihracatçı veya dağıtıcı firmanın ticari ünvanı, açık adresi, tescilli markası ve üretim yeri bildirilmelidir.
4)Parti ve/veya seri numarası varsa kod numarası belirtilmelidir.
5) İçindeki iç ambalaj adedi belirtilmelidir.
6) İç ambalaj üzerindeki bilgiler dış ambalajdan görülebildiğinde dış ambalaj üzerine yazılmayabilir.
4.14 Dağıtım Ambalajlarının Etiketlenmesi
Gıda maddelerinin kolay ve güvenilir bir biçimde taşınması, gönderildiği yere ulaştığı zaman kolay fark edilebilmesi için dağıtım ambalajlarının etiketleri üzerinde bulunması gerekli olan bilgiler aşağıdadır:
1) Gıda maddesinin adı,
2) Brüt ağırlığı,
3) Ambalaj adedi